Sesja egzaminacyjna — jak ją zdać bez wkurzania się

Czwarta sesja w 2 latach. Pierwsza była dramatem — 3 poprawki, kawa o 3 nad ranem, 5 kg w plecy bo zamiast jeść chodziłem na automaty z paluszkami. Czwarta przeszła bez tej całej tragikomedii: spałem 7 godzin w noc przed egzaminem z anatomii, jadłem normalnie, biegałem 3 razy w tygodniu między sesjami nauki. Coś między pierwszą a czwartą się zmieniło. Nie ja — bo dalej jestem leniwym 22-latkiem, który prokrastynuje przy YouTube. Zmienił się sposób, w jaki podchodzę do tych dwóch tygodni przed sesją. Spisałem co działa, bo mój kolega z roku wjechał właśnie na pierwszą sesję i ma takie objawy jak ja przed dwoma laty.

90% studentów zawala sesję dlatego, że motywacja jest zła

Pierwsza obserwacja: u mnie i u mojego rocznika sesja nie idzie nie dlatego, że materiał jest trudny. Idzie kiepsko, bo siadasz do nauki z motywacją nie chcę oblać, a nie chcę zrozumieć. To jest kosmiczna różnica. Strach przed oblaniem nie zmusza mózgu do uczenia się — zmusza go do robienia czegoś, co WYGLĄDA jak nauka. Czyli czytanie tych samych slajdów 4 razy, podkreślanie czerwonym, przepisywanie definicji.

U mnie pierwsza sesja: wybrałem 8 przedmiotów, na każdym po 100 stron skryptu. Czytałem to jak powieść. Po 5 dniach nie pamiętałem nic. Bo czytanie to NIE jest nauka. Czytanie to konsumpcja informacji. Nauka to wyciąganie informacji z głowy w warunkach, w których jej nie masz pod ręką. Najprostsza sprawa, której nikt nie mówi na pierwszym roku — i właśnie dlatego 4 osoby z mojego roku wyleciały po pierwszej sesji.

Spaced repetition i Anki — 30 minut konfiguracji, miesiące oszczędzonego czasu

Anki to darmowy program do fiszek z algorytmem powtórek odstępowych. Idea jest prosta: zamiast czytać definicję 10 razy w ciągu jednego dnia, ucz się jej raz, potem za 1 dzień, za 3 dni, za 7 dni, za 14 dni. Mózg zapamiętuje to, czego musi sobie przypomnieć w odstępach czasowych. Dlatego pamiętasz tekst piosenki sprzed roku, ale nie pamiętasz definicji, którą czytałeś wczoraj 5 razy.

Jak skonfigurować Anki w 30 minut

Pobierz darmową aplikację desktop, zainstaluj. Stwórz nową talię (np. „Anatomia — semestr 4”). Dodawaj fiszki w formacie pytanie-odpowiedź, najlepiej tak żeby pytanie wymagało jednej krótkiej odpowiedzi. „Co to jest mięsień czworogłowy?” to złe pytanie. „Ile głów ma mięsień czworogłowy uda?” to dobre — bo wymusza konkret. Robisz 20-30 fiszek dziennie, codziennie się powtarza. Pierwsze 2 tygodnie są męczące, potem leci jak po maśle.

U mnie zadziałało po 6 tygodniach od startu. Sesja z fizjologii — pierwsza, którą zdałem na 5 bez korepetycji. Anki wymaga 15-20 minut dziennie, a nie 4 godzin pod koniec semestru. Mój kolega Bartek z 3 roku ma talię na ortopedię z 1800 fiszkami — sesję ortopedii zalicza co rok bez ściągi, a my w tle wkuwamy. Anki o tym napisałem szczegółowo osobno — link niżej.

Pomodoro — działa, ale nie tak, jak go reklamują

Klasyczne pomodoro: 25 minut nauki, 5 minut przerwy. Powtarzasz 4 razy, potem dłuższa przerwa. U mnie nie działało w wersji „książkowej”, bo 25 minut to za mało żeby wejść w temat — ledwo wkraczam w stan skupienia, a tu już dzwonek. Po 4 sesjach przerzuciłem się na 50 minut nauki + 10 przerwy. Lepiej. Po roku doszedłem do 90 minut + 20.

Sekret jest taki, że pomodoro to nie metoda nauki — to metoda chronienia się przed telefonem. Telefon w drugim pokoju, na biurku tylko notatki i woda. Aplikacja Forest na 90 minut. Jak chcesz odpalić Instagrama — drzewko ginie. Idiotyczne, ale działa. Pierwsze 2 tygodnie czujesz że umierasz. Potem mózg się przyzwyczaja i nawet nie myśli o telefonie.

2 tygodnie do egzaminu — plan dnia, który mi się sprawdza

Najpierw — jeśli zaczynasz uczyć się tydzień przed sesją z 8 przedmiotów, to jest matematycznie nierealne. 2 tygodnie to minimum dla 4-5 egzaminów. Wcześniej można robić Anki na ten materiał, bo to praca w tle. Ale realna nauka pod konkretny egzamin — 14 dni.

Mój plan dnia w sesji wygląda tak. 8:00 wstaję, 30 minut bieg lub rower stacjonarny (krótko, ale codziennie — to nie sport, to budzenie głowy). 9:00-11:30 nauka pierwszej sesji 90+20. 11:30-12:30 śniadanie i powtórki Anki. 12:30-15:00 druga sesja nauki. 15:00-16:00 obiad, leniwa godzina, podcast. 16:00-18:00 trzecia sesja. 18:00 koniec, idę na siłkę albo na piwo z chłopakami z roku. To 6 godzin realnej nauki dziennie, więcej nie wytrzymuję mentalnie. Ale 6 godzin SKUPIONEJ pracy bije 12 godzin gapienia się w slajdy z otwartym Discordem.

14-dniowy plan przed egzaminem — co robić każdego dnia

Dzień	Focus	Godziny	Technika
14-12	Mapa materiału + skrypt	4-5h	Czytanie + zaznaczanie najważniejszych pojęć
11-10	Pierwsza partia (1/3 materiału)	6h	Anki — robisz fiszki z notatek
9-8	Druga partia (2/3)	6h	Anki + krótkie zadania testowe
7-6	Trzecia partia (cały materiał)	6h	Anki + powtórka 1/3
5	Pełna powtórka	6h	Aktywne przypomnienie — bez notatek wyjaśniam temat sobie
4	Słabe punkty	5h	Tylko to, czego dalej nie wiem
3	Egzaminy z poprzednich lat	5h	Symulacja — pełen test pod stoperem
2	Powtórka błędów z poprzedniego dnia	4h	Anki, ale tylko trudne karty
1 (dzień przed)	Lekka powtórka + spanie	2-3h max	Tylko przeglądanie notatek, BEZ nowego materiału

To plan dla egzaminu o średniej trudności. Dla anatomii albo histologii dorzucam jeszcze 1-2 dni z przodu. Dla pedagogiki i przedmiotów ogólnouczelnianych — można skrócić do 7 dni.

Czego NIE robić w noc przed egzaminem

Lista rzeczy, które ja albo moi znajomi zrobiliśmy i potem żałowali. Po pierwsze — nie ucz się nowego materiału w noc przed. Wszystko, czego nauczyłeś się przez 2 tygodnie, jest w głowie. Wbijanie nowego o 23:00 nie wejdzie, a wytrąci ten stary. Po drugie — nie pij litrami kawy. Mózg potrzebuje snu żeby zakodować pamięć. Lepiej spać 6 godzin trzeźwym niż pić kofeinę i drzemać 3 godziny w napięciu.

Po trzecie — nie czytaj forum kierunkowego o tym, jak ktoś inny sobie nie radzi. Strach jest zaraźliwy. Mój kolega Mateusz wbił się w grupę facebookową z fizjologii o 22:00, czytał historie o tym jak wszyscy oblewają. Stres wzrósł do nieba, nie spał, rano nie skupił się na pytaniu. Oblał. Twój egzamin to TWÓJ egzamin, nie jego.

Po czwarte — nie pij alkoholu „na uspokojenie”. Wiem, brzmi głupio, ale 2-3 piwa „żeby zasnąć” to klasyczny błąd początkujących. Alkohol psuje sen REM, w którym mózg konsoliduje pamięć. Wiesz co budzi się rano? Skacowany student z głową jak pusty pokój.

Stres a sport — dlaczego biegam codziennie w sesji

Studiuję wuef, więc sport mam zawodowo, ale nawet bez tego polecam każdemu studentowi w sesji 30-45 minut umiarkowanego ruchu dziennie. Bieganie, rower, spacer — cokolwiek, co podnosi tętno na 30 minut. To nie jest porada „zdrowy styl życia”. To jest narzędzie do walki ze stresem. W sesji kortyzol jest wysoki, ruch go obniża. Po 30 minutach biegu jestem dwa razy spokojniejszy. Po dniu siedzenia bez ruchu — śpię gorzej, jem gorzej, uczę się gorzej.

Dorian z fitnessowy.net pisał o tym szerzej — jak regeneracja i sen wpływają na wydajność umysłową. Ja dodam tylko z perspektywy studenta: jeśli wybierasz między godziną nauki a godziną biegu w sesji, czasami biegnij. To nie jest oszukiwanie systemu, to inwestycja w to, że za 4 godziny jeszcze pomyślisz.

Jak się skupić bez kawy litrami

Pierwsza sesja: piłem 6 kaw dziennie. Trzęsły mi się ręce, serce waliło, spać nie mogłem. Czwarta sesja: 2 kawy do obiadu, potem herbata zielona. Lepsza koncentracja niż przy 6 kawach.

Co działa zamiast kawowej litrówki — woda. Brzmi banalnie, ale 90% studentów jest odwodniona. Postaw butelkę 1l obok książki, wypij ją do południa. Drugą do 18:00. Mózg pływa w wodzie, jak go odetniesz od dostawy, działa wolniej. Drugi trick — krótkie spacery między sesjami nauki. 10 minut wokół bloku zamiast scrolla. Trzeci — przewietrz pokój. Niski poziom tlenu w pokoju daje senność niezależnie od kawy.

Power napy — 20 minut, które ratują dzień

O 14:00-15:00 mózg ma fizjologiczny dołek. Dwie godziny czuję się jak warzywo. Zamiast pić kolejną kawę — kładę się na 20 minut. Budzik na 25 minut (bo zaśnięcie zajmuje 5). Wstaję, 5 minut zimnej wody na twarz, herbata, lecę dalej. Ten 20-minutowy napy daje mi 3-4 godziny dodatkowej koncentracji wieczorem. NIE śpij dłużej niż 25 minut — wejdziesz w głęboki sen i obudzisz się jak zombie.

Caffeine nap — wypij espresso, połóż się na 20 minut. Kofeina wchodzi po 20 minutach, więc budzisz się akurat gdy zaczyna działać. Brzmi jak life hack z YouTube, ale serio — trzy razy w sesji zrobiłem, trzy razy zadziałało.

Sesja zerowa — kiedy ma sens, kiedy to pułapka

Sesja zerowa to przedterminowy egzamin, kilka dni przed właściwą sesją. Plus — jak zdasz, masz spokój. Minus — jeśli nie zdasz, idziesz na właściwą sesję ze stresem dodatkowym i już wiesz, że profesor pyta o X i Y. Drugi minus — sesja zerowa wymaga gotowości materiału tydzień wcześniej, więc twój 14-dniowy plan robisz w 7 dni.

Ja sesję zerową zdaję tylko gdy: 1) materiał ogarnąłem przez semestr (Anki w tle), 2) lubię przedmiot i czuję się pewnie, 3) wiem, że jak nie zdam, mam jeszcze 2 tygodnie do drugiego terminu. W 4 sesjach zerową robiłem 6 razy, raz oblałem, 5 razy zdałem. Z fizjologii zerową zdałem na 4,5 — i miałem tydzień luzu kiedy reszta roku jeszcze siedziała na pulpicie. Polecam, ale tylko jeśli MASZ przygotowany materiał, nie jako trick na ucieczkę przed nauką.

Jak nie zapomnieć wszystkiego po sesji

Klasyczny scenariusz: zdajesz egzamin z anatomii w styczniu, w marcu nie pamiętasz dyzgnozy nawet ile masz mięśni. To problem, bo następny semestr (fizjologia, biomechanika) buduje na tej anatomii. Wkurzasz się, ale wracasz do skryptu po 2 miesiącach przerwy.

Rozwiązanie — nie kasuj talii Anki po sesji. Po sesji Anki schodzi do 5-10 minut dziennie, bo karty są już głęboko w pamięci długoterminowej. To dosłownie 5 minut przy porannej kawie. Po roku robisz Anki na anatomii w 3 minuty, bo pytania wracają raz na 2 miesiące. Nikt z roku tego nie robi, dlatego na egzaminie końcowym po 3 latach studiów wszyscy wkuwają od zera. Ja na obronę z anatomii powtarzałem 2 godziny — bo Anki gotowe.

Co dalej

To było 2000 słów o sesji w ogóle. Konkretne tematy rozdzielam na osobne teksty: jak napisać pracę licencjacką tak, żeby promotor jej nie wykasował, list motywacyjny dla studenta i antyplagiat — jak działa, czego się boi. O regeneracji i wpływie sportu na głowę pisał Dorian na fitnessowy.net — jak chcesz wejść głębiej w temat snu i kortyzolu. A o tym, jak sport pomaga znieść stres egzaminacyjny, w kategorii Trening jest sporo.