Praktyki studenckie — jak znaleźć i co podpisać

W programie wuefu mam 320 godzin praktyk obowiązkowych — w klubie sportowym, w szkole, w klubie fitness. Plus drugi semestr trzeciego roku praktyki dyplomowe. Plus latem chciałem coś zrobić, żeby zarobić, więc szukałem dodatkowych. Razem przez 2 lata załatwiłem cztery praktyki, każda inna, każda nauczyła mnie czegoś innego — głównie tego, jak NIE szukać następnym razem. Spisałem konkretnie, co zadziałało: gdzie szukać, jak pisać aplikację, co podpisać, na co uważać.

Praktyki obowiązkowe vs nieobowiązkowe — różnica jest duża

Pierwsza sprawa — wiedz, czy ta praktyka jest obowiązkowa (z programu studiów) czy dodatkowa. Praktyka obowiązkowa jest pokryta ubezpieczeniem uczelnianym, ma uznawany przez uczelnię opiekuna, dziekanat zatwierdza miejsce. Praktyka nieobowiązkowa to twoja inicjatywa — sam załatwiasz, sam podpisujesz umowę.

Praktyki obowiązkowe — uczelnia ma listę zatwierdzonych miejsc, możesz wybrać z listy albo zaproponować swoje (wtedy musi zatwierdzić koordynator praktyk). Nieobowiązkowe — szukasz sam, wynagrodzenie zwykle większe (bo firma nie szuka studenta na obowiązkową praktykę „z opieki uczelni”). Plus minus i plus minus.

Gdzie szukać praktyk — 5 miejsc, które realnie działają

1. Biuro karier twojej uczelni

Pierwsze miejsce, które studenci ignorują. Biuro karier ma oferty od firm współpracujących z uczelnią — często niepublikowane gdzie indziej. Ja praktyki w klubie fitness załatwiłem właśnie przez biuro karier. Na trzy miejsca zgłosiło się kilkanaście osób, ale jeśli masz CV z biura karier, idziesz dalej niż samo wpisanie z ulicy.

2. LinkedIn — szukaj #praktyki #praktykantyletnie

LinkedIn jest najsilniejszym narzędziem dla młodych. Filtruj po lokalizacji, etykiecie „praktyki” lub „internship”. Profile rekruterów sportowych firm — śledź. Często ogłoszenia są publikowane TYLKO przez LinkedIn, zanim trafią na Pracuj.pl. Dla branży fitness i sportowej widziałem ofert tu więcej niż w jakimkolwiek innym miejscu.

3. Pracuj.pl, OLX Praca, Aplikuj.pl

Klasyczne portale ogłoszeniowe. Filtr „praktyki” lub „staż”. OLX ma więcej małych firm — fitness studio, klub sportowy. Pracuj.pl — większe firmy z ustrukturyzowanymi programami praktyk. Aplikuj.pl jest mniej znany ale dla niektórych kierunków (medycznych, sportowych) zaskakująco dobry.

4. Bezpośredni kontakt z firmą

Mała firma, której podziwiasz pracę — napisz mailem. „Witam, jestem studentem 3 roku wuefu, śledzę pana profil, szukam praktyk letnich. Czy macie taką możliwość?”. Konkretnie, bez ozdób. 50% nie odpowie. 30% odpisze „obecnie nie szukamy”. 15% odpisze „przyślij CV”. 5% zaprosi na rozmowę. Z tych 5% zwykle 1-2 to oferta. To dużo, jeśli wysyłasz do 30 firm.

5. Znajomi z roku i poleceni

Najlepsze praktyki w mojej karierze — przez polecenia. Kolega z roku odbywał praktykę w klubie crossfit, opowiedział o mnie szefowi, zostałem zaproszony bez aplikacji. Drugi raz — promotor mojej koleżanki polecił mnie do firmy, gdzie konsultował jako trener przygotowania motorycznego. Polecenia są BEZ rynku — nie ma 50 kandydatów, jest 1, jeśli właściciel cię polubi — bierze.

Kiedy aplikować — sezonowość praktyk

Praktyki letnie (czerwiec-sierpień) — aplikuj OD MARCA. Najpóźniej kwiecień. W maju większość ofert już zamknięta. Praktyki jesień-zima — aplikuj sierpień-wrzesień. Praktyki wakacyjne dyplomowe (między bachelorm a magisterką) — aplikuj zima/wczesna wiosna roku obrony.

Mój kolega Tomek aplikował w czerwcu na praktyki lipcowe. Wszystkie miejsca zajęte. Skończyło się tym, że odbywał praktykę w klubie fitness siostry, nieformalnie, bez umowy. Szkoła nie zaliczyła praktyki, musiał powtarzać. Aplikuj wcześnie.

Co podpisać — 3 dokumenty, które MUSZĄ być

Umowa o praktykę

To jest podstawa. Dla obowiązkowej praktyki — wzór ma uczelnia, idziesz do dziekanatu, dostajesz dwie kopie. Sprawdź, czy są: imię i nazwisko opiekuna z firmy, jego stanowisko, zakres obowiązków praktykanta, czas trwania, miejsce. Bez tego później dziekanat nie zaliczy.

Dla nieobowiązkowej — firma ma swój wzór. Sprawdź zwłaszcza: czy będziesz na umowie zlecenia czy o pracę (tu różnica w ZUS), wynagrodzenie BRUTTO (nie netto), kiedy płatność (tygodnie po zakończeniu? z miesięcznym opóźnieniem?), klauzulę o NDA (umowa o nieujawnianiu — coraz częstsza, normalka).

Skierowanie z uczelni

Tylko dla obowiązkowej. Dziekanat wystawia, podpisuje koordynator praktyk. Przed odbyciem praktyki — ZA każdym razem. Bez tego firma nie wie, że jesteś studentem na praktyce a nie na pracy zwykłej. Bez skierowania nie ma ubezpieczenia z uczelni — odpowiadasz prywatnie za wszystko.

Dziennik praktyk

Obowiązkowo dla każdej praktyki obowiązkowej. Niektóre uczelnie dają papierowy zeszyt, inne — formularze do wypełnienia online. Co dziennie wpisujesz: data, godziny, czym się zajmowałeś. Pod koniec praktyki opiekun firma wpisuje opinię i podpis. Dziekanat zalicza dopiero po dziennku z podpisem.

Mój pierwszy dziennik — w pierwszy tydzień zapomniałem o nim. Ostatniego dnia wypełniłem 320 godzin „na pamięć”. Opiekun spojrzał, parsknął śmiechem, podpisał (bo wiedział, jak to wygląda). Ale mógł nie podpisać. Lepiej wypełniać codziennie 2 minuty niż w panice na koniec.

Wynagrodzenie — czy student ma prawo do pieniędzy

Praktyki obowiązkowe są zwykle BEZPŁATNE. Tak, wiem, niefajnie. Niektóre firmy dają symbolicznie 500-1000 zł za miesiąc jako „stypendium praktyczne”, ale to nie jest standard. Praktyki nieobowiązkowe — zwykle 1500-2500 zł brutto miesięcznie dla studenta wuefu/marketingu/finansów. W IT 4-6 tys. brutto. W finansach trzeba mieć szczęście, ale 3 tys. realne.

Pamiętaj — student do 26 roku życia na umowie zlecenia ma 0% ZUS i 0% PIT. Czyli 2000 zł brutto = 2000 zł netto. Po 26-tce to się zmienia, więc do 26-tki maksymalnie korzystaj. To jest jedna z nielicznych perełek, jakie ma student w polskim systemie podatkowym.

Czego unikać — czerwone flagi

• „Nie ma umowy, ale jest zaufanie” — bez umowy nie idziesz, koniec. Jakiekolwiek tłumaczenie szefa to ostrzeżenie
• Praktyka jako „obserwacja”, gdzie 8 godzin tylko siedzisz — strata czasu, dziekanat takiej praktyki nie zaliczy. Wymagaj realnych zadań
• Wymagana opłata za praktykę — w 99% przypadków to scam. Zostaw, idź dalej
• Brak opiekuna z firmy — masz cię uczyć ktoś, kto już ma doświadczenie. Jeśli nie ma, to nie praktyka tylko „pomoc letnia”
• 14-godzinne dni, weekendy, narzucona „pełna dyspozycyjność” — ignoruje twoje obowiązki studenckie. Kiepska firma

Co zrobić po praktyce — kapitalizuj

Praktyka skończona, dziennik podpisany, wracasz na uczelnię. Trzy kroki, które rzadko ktoś robi:

1. Poproś o referencję — krótki dokument od opiekuna z firmy, w którym pisze, co robiłeś, jak się sprawdziłeś. Wartościowe na CV. Większość firm chętnie dają, jeśli się sprawdziłeś.
2. Zostaw kontakt — opiekun, kierownik, koordynatorka. Mailem napisz „dziękuję za 2 miesiące, jeśli kiedyś będziecie potrzebować dodatkowej osoby — daj znać”. To buduje sieć.
3. Dodaj na LinkedIn — w sekcji Doświadczenie. Konkretnie nazwa firmy, stanowisko (nawet jak to było „Praktykant”), 3-4 zdania o tym, czego się nauczyłeś. To rośnie z każdą praktyką.

O tym, jak napisać list motywacyjny, który otwiera drzwi na praktykę — w osobnym tekście. A żeby mieć siłę po pisaniu aplikacji nadal się uczyć — w tekście o sesji.